Stadsregio Rotterdam

Rotterdam is meer..............

Dan alleen maar Rotterdam

U bent hier:

Stadsregio Rotterdam

De Stadsregio kwam, zag en verloor.......

De stadsregio Rotterdam is een slagvaardig, op uitvoering gericht regionaal bestuur dat via een integrale aanpak zaken tot stand brengt, die gemeenten afzonderlijk niet kunnen realiseren.

De stadsregio werkt aan een goed bereikbare regio met een sterke concurrentiepositie en een aantrekkelijk leef-, woon- en vestigingsklimaat.

De stadsregio versterkt daartoe de economische, ruimtelijke en sociale samenhang van de regio.

Het begin was hoopgevend maar inmiddels lijkt het op het begin van het einde

Maar heeft de Stadsregio eigenlijk nog wel een toekomst? Sinds de Landelijke Overheid veel van de voordelen die de Stadsregio had heeft teruggedraaid lijkt het er op dat de Stadsregio's in Nederland inmiddels aan hun laatste meters toe zijn.

Het kabinet doekt de stadsregio’s op. De Stadsregio Rotterdam en het Stadsgewest Haaglanden en Rotterdam vrezen verlies van de voordelen. Hun alternatief: de metropoolregio waarin beide regio’s samenwerken. Minister Piet Hein Donner van BZK vinden ze vooralsnog aan hun zijde.

Nu de regering een streep zet door de WGR Plus-regeling, weten de stadsregio’s dat ze ten dode zijn opgeschreven. De grote steden willen de voordelen van samenwerking echter niet opgeven en komen met een alternatief: de metropoolregio. Tot hun opluchting gaat minister Donner (Binnenlandse Zaken) daar in mee.

Voor Donner is het klip en klaar dat de Randstad moet blijven meedraaien in de Europese top. ‘Ik verwacht een shake out in de Europese regio’s die meetellen in de wereld’, voorspelde de bewindsman tijdens een gemeenschappelijke bijeenkomst van de Stadsregio’s Rotterdam en Haaglanden op 25 mei in Den Haag.‘Waar nu nog twintig relevante regio’s zijn, zijn er straks misschien nog maar vijf. Om de Randstad bij de Europese economische top te houden, zijn extra inspanningen nodig.’

Versnippering

De bestuurlijke versnippering van de Randstad is een wezenlijk onderdeel van het probleem, vindt de minister. Hij wil het bestuur terugbrengen naar de basis: Rijk, provincie, gemeente en waterschappen. Maar als gemeenten van onderop samenwerking willen organiseren, dan juicht de minister dat toe. Ook geeft hij zijn fiat aan de oprichting van een vervoersautoriteit, die de brede doeluitkering incasseert.

De burgemeesters Van Aartsen (Den Haag) en Aboutaleb (Rotterdam) toonden zich op de bijeenkomst in Den Haag blij met dit standpunt. Van Aartsen: ‘Wij bieden een oplossing voor een probleem, en het kabinet ondersteunt dat. Dankzij de metropoolregio hebben wij binnen tien à vijftien jaar een goed draaiende economie, een prima kenniseconomie en behoud van groen.’ Aboutaleb: ‘Met z’n allen kunnen we er meer aan doen dan ieder apart. We creëren een uitstekend vestigingsklimaat voor bedrijven.’

Ook de Stadsregio Amsterdam volgt de ontwikkelingen op de voet. De minister heeft het bestuur van dit orgaan laten weten dat de zogeheten noordvleugel straks bestaat uit de hoofdstad, de verstedelijkte gebieden erom heen en Almere. Utrecht en Haarlem vallen er dus buiten. Donner wil dat de noordvleugel na 1 januari 2013 verder gaat als WGR-regeling, met gemeenten en twee provincies. De burgemeesters in de Stadsregio Amsterdam stemmen daarmee in.

Profijt

Als metropoolregio kunnen gebieden profijt trekken uit alle sterke punten. ‘Bewoners van zo’n gebied voelen zich dan niet alleen inwoner van Den Haag of Rotterdam, maar van de gehele metropoolregio’, zegt Evert Meijers, senior onderzoeker metropoolvorming aan de TU Delft. De zuidvleugel (Rotterdam-Den Haag) kan zich onderscheiden met de Rotterdamse haven, Den Haag als internationale hoofdstad van vrede en recht en Greenport (Westland en Lansingerland) als voedselproducent. 

‘Tel daarbij op dat je twee universiteiten hebt, dan heb je een mooi visitekaartje, waarvoor je uitstekend kunt lobbyen’, aldus Meijers. ‘De regio met 2,2 miljoen inwoners kan als één arbeidsmarkt fungeren, wat goed is voor de economie. Voorwaarde is dat de verschillende gemeenten samenwerken en elkaar niet als concurrenten zien. Als de ene gemeente een onderscheidend festival heeft, moet de ander niet jaloers zijn, maar juist blij dat het in de eigen regio is.’

Alles staat of valt met goed vervoer. Alleen als de verbindingen goed zijn, zullen de bewoners de metropool als één gebied ervaren. Meijers spreekt in dit verband van een Daily Urban System. In de zuidvleugel moet elke burger binnen drie kwartier elke plek in de regio kunnen bereiken. 

‘Stadsregio 2.0’

Is de metropoolregio de zoveelste gemeenschappelijke regeling, een stadsregio 2.0 dus? Geert Teisman, hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit, ziet wel degelijk verschillen. ‘De WGR Plus-regeling is een gedwongen samenwerking. Dat huwelijk is de gemeenten zo goed bevallen dat ze het arrangement willen behouden. Dat is vooral van belang op het gebied van verkeer en vervoer. Wegen, spoorwegen en busverbindingen houden niet op bij gemeentegrenzen. Nu de regering heeft besloten de stadsregio’s op te heffen, komt de metropoolregio: een huwelijk uit liefde. Dat werkt meestal beter.’

Teisman is lovend over de toenaderingspogingen van Den Haag en Rotterdam. ‘Die twee steden stonden tien jaar geleden nog met de rug naar elkaar toe. Maar Aboutaleb en Van Aartsen zien de enorme potentie van samenwerking en afstemming. Dat zie je aan het fietspad tussen de twee stadscentra, en de dubbele naam van de luchthaven.’ 

Buitenland

De Nederlandse metropoolregio’s kunnen voortborduren op het succes van buitenlandse agglomeraties. Onderzoeker Meijers noemt Dallas-Fort Worth als aansprekend voorbeeld. ‘Die steden heten samen Metroplex en hebben een sterke gezamenlijke identiteit. Iedereen in de VS weet wat Metroplex is.’ De twee Texaanse steden hebben merkbaar profijt van hun samenwerking. Meijers: ‘Ze hebben een grote internationale luchthaven en andere voorzieningen die ze zich afzonderlijk nooit zouden kunnen permitteren.’

Hij denkt dat de vorming van metropoolregio’s beperkt blijft tot de Randstad, omdat de andere stedelijke gebieden te klein zijn. Teisman verwacht wel dat stadsregio’s als Arnhem/Nijmegen en Twente na het afschaffen van WGR Plus samen blijven optrekken. ‘Als overheden die van elkaar afhankelijk zijn samenwerken, profiteren ook de kleine gemeenten. Dat levert meer op dan concurrentiegeneuzel.’

Dat is burgemeester Ewald van Vliet van Lansingerland uit het hart gegrepen. Zijn gemeente (55.000 inwoners) ligt tussen Rotterdam en Den Haag en kan optimaal profiteren van samenwerking in metropoolverband, verwacht hij. ‘We moeten verder kijken dan de gemeentegrenzen, en juist onze krachten in de regio bundelen. Als het met de regio goed gaat, gaat het met de middelgrote en kleine gemeenten ook goed.’ Lansingerland, dat nu op het grensgebied van drie regio’s ligt, heeft straks het bijkomend voordeel dat de afstemming met Haaglanden, Rotterdam en de provincie gemakkelijker wordt.

Vervoersautoriteit

Hoe nu verder? Van Aartsen vindt dat de stadsregio’s moeten binnenhalen wat Donner heeft gezegd. ‘Maar we zijn er nog niet’, aldus de Haagse burgemeester op de bijeenkomst in Den Haag. ‘Ik ben pas echt tevreden als ik de nota in de Tweede Kamer zie liggen.’ Rotterdam en Den Haag willen de goedkeuring voor de oprichting van de metropoolregio, zodat ze een gemeenschappelijke vervoersautoriteit kunnen oprichten. Van Aartsen: ‘We hebben een adres nodig. En een bankrekeningnummer waarop het Rijk de brede doeluitkering voor het openbaar vervoer kan storten.’ Het wachten is nu dus op Donner.

De beschamende en falende overheid
Na eerst miljarden in de Stadsregio's te hebben gepompt wordt het bouwwerk weer gesloopt door de overheid. Niets menselijks is onze regenten vreemd, maar in ieder willekeurig bedrijf zou echter geen van onze bewindslieden een functie bekleden die ook maar iets aan inhoud heeft. Echter krijgen we de overheid die we verdienen en kunnen we deze verkwistende baantjesjagers alleen maar afrekenen bij een volgende verkiezing. En dan nog is het maar de vraag of de zogenaamde oppositie het wel beter doet. Wie afentoe Den Haag volgt zaal daar zeker (en waarschijnlijk terecht) grote vraagtekens bij plaatsen.

De samenwerkende gemeenten in de Stadsregio:

Albrandswaard (22.453)

Barendrecht (44.962)

Bernisse (12.540)

Brielle (15.762)

Capelle aan den IJssel (65.022)

Hellevoetsluis (39.620)

Krimpen aan den IJssel (28.807)

Lansingerland (49.411)

Maassluis (31.394)

Ridderkerk (44.689)

Rotterdam (595.504)

Schiedam (74.947)

Spijkenisse (73.107)

Vlaardingen (70.860)

Westvoorne (14.084)

Tussen haakjes het aantal inwoners